"Хүнсний тогтолцоо ба хөрсний эрүүл мэндийн өдөр"-ийг хөрсний эрүүл мэнд, тогтвортой хүнсний тогтолцоог хөгжүүлэх, COP16-гийн үр дүн болон хэрэгжиж буй түншлэлийн үйл ажиллагаанд тулгуурлан UNCCD-ын 2030 он хүртэлх зорилтуудыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг эрчимжүүлэхэд чиглүүлж байна. Үүнд: хөрсний эрүүл мэндийн талаарх улс төрийн амлалтыг ахиулах, тогтвортой хүнсний тогтолцоонд оруулах хөрөнгө оруулалтыг дайчлах, газрын зохистой менежментийн төвд хүмүүсийг тавих, мөн Риогийн конвенцуудын хүрээнд мэдлэг хуваалцах болон бодлогын уялдаа холбоог бэхжүүлэх зэрэг асуудлууд багтаж байгаа юм.

Энэ өдрийн хэлэлцүүлэг таван үндсэн сэдэвт төвлөрнө. Үүнд: 

1. тэсвэртэй хүнсний тогтолцооны суурь болох хөрсний эрүүл мэнд; 
2. хөрсний эрүүл мэндийн үнэлгээ, мониторинг болон нотолгоонд суурилсан мэдээллийн тогтолцоо; 
3. хүн төвтэй, хүртээмжтэй өртгийн сүлжээ; 
4. хөрсний эрүүл мэнд болон хүнсний тогтолцооны өөрчлөлтийг дэмжих санхүүжилт, хөрөнгө оруулалтыг дайчлах; 
5. бодлогын уялдаа болон яамд хоорондын зохицуулалт юм.

Гол арга хэмжээнүүд:

• Хүнсний тогтолцоо ба хөрсний эрүүл мэндийн асуудлаарх Сайд нарын тусгай дээд түвшний арга хэмжээ болно.
• Дээд түвшний хэлэлцээ зохион байгуулагдана.
• Хүнсний тогтолцоо ба хөрсний эрүүл мэндийн өдрийн сэдэвчилсэн хэвлэлийн бага хурал болно. Энэхүү хурлаар хүнсний тогтолцоо, хөрсний эрүүл мэнд, газрын тогтвортой менежментийн чиглэлээр гарч буй ахиц дэвшил, түншлэл болон үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх боломжуудыг онцлон танилцуулна. Мэргэжилтнүүд хөрстэй холбоотой гол тайлангуудын үр дүн, дүгнэлтээс танилцуулна. Үүнд Дэлхийн эдийн засгийн форумаас (WEF) гаргасан “Эрүүл хөрсний эдийн засгийн далд хүч тайлан, FAO–UNCCD-ын хамтарсан “Амьд хөрс, үр өгөөжтэй газар нутаг, тэсвэртэй ландшафт: Хөдөө аж ахуйн газар болон хөрсний доройтлоос сэргийлэх, бууруулах, эргүүлэн нөхөн сэргээх удирдамж” (Living Soils, Productive Lands, Resilient Landscapes: Guidance on Avoiding, Reducing and Reversing Agricultural Land and Soil Degradation), мөн“Дэлхийн хөрсний нөөцийн төлөв байдал 2026” (The Status of the World’s Soil Resources 2026)тайлангууд багтана. Мөн уулзалтаар UNCCD-ын өгсөн чиглэлийн дагуу Тогтвортой хөгжлийн төлөөх Дэлхийн бизнесийн зөвлөлөөс (WBCSD) боловсруулан танилцуулсан нөхөн сэргээгдэх ландшафтын талаарх уялдаа бүхий бодлогын хөтөлбөрийг онцлон танилцуулна. Энэхүү хөтөлбөр нь хувийн хэвшлийн зүгээс нийтлэг бодлогын тэргүүлэх чиглэлүүдийг дэмжих хандлага улам бүр нэгдэж байгааг харуулахын зэрэгцээ газрын доройтлыг нөхөн сэргээх, тогтвортой хүнсний тогтолцоог хөгжүүлэхийн тулд төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх шаардлагатайг онцолж байна.
• Иргэний нийгмийн байгууллагуудын (CSO) төлөөлөгчдийн COP17-ын талаарх байр суурь: Иргэний нийгмийн төлөөллийн хэвлэлийн бага хурал болно. COP17 өндөрлөж буйтай холбогдуулан UNCCD-ын Иргэний нийгмийн байгууллагуудын (CSO) төлөөллийн баг сэтгүүлчдийг хаалтын хэвлэлийн бага хуралд оролцохыг урьж байна. Хэвлэлийн бага хурлаар COP17-ын явц, хэлэлцээ болон COP17-ын дараа юу чухал хэвээр үлдэх талаар байр сууриа танилцуулна.
• Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хаалт ба цаашдын чиглэл: Энэхүү хаалтын хуралдаанаар COP17-ын дөрвөн сэдэвчилсэн өдрийн үр дүнг нэгтгэн дүгнэж, Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг олон талт хамтын ажиллагааны хүрээнд үргэлжлүүлэх асуудлыг хэлэлцэнэ. Үүний дараа Зохион байгуулагч орны павильонд хүлээн авалт болно. Тус павильон нь Action Dome-ын хажууд байрлах том улаан гэр юм.
• Дагалдах арга хэмжээнүүд: Өдрийн турш зохион байгуулагдах дагалдах арга хэмжээнүүдээр бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй, санхүүжилт, ганг тэсвэрлэх чадвар, газар эзэмшил, хөрсний эрүүл мэнд болон газар, усны уялдаа холбооны асуудлыг хэлэлцэнэ.

Эдгээр сумд нь хил орчмын бүс нутгаас гадна зээрийн сүрэг ихтэй. Дорнод аймгийн “Номинт” багийн нутагт буй 15 мянга гаруй зээрийн сүргээс дээж авч шинжлэхэд цөөнгүй нь шүлхийгээр өвдсөн нь тогтоогдоод байгаа аж. Улз голд хашигдаж буй эдгээр зээрийн сүрэг өвөл мөс хөлдсөний дараа нүүдэллэж, Хэнтий, Сүхбаатар аймгийн нутгаар шүлхий өвчин тараах эрсдэл өндөр байгаа ажээ. 

Мал эмнэлгийн ерөнхий газар шүлхийн голомтот бүсэд 74 хүний бүрэлдэхүүнтэй ажиллаж байгаа бөгөөд нөөцдөө байсан 5 мянган тун вакциныг мэдрэг малд хийж эхэлжээ. Нэмэлтээр мөн 190 мянган тунг хүргүүлээд байгаа аж. Цаашдаа үйлдвэрлэгчтэй гэрээ байгуулан 6 сая тун “SAT-1”, О, А дэд хэвшлийн вакциныг нэн яаралтай худалдан авах шийдвэрийг өнөөдрийн Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа. 

Мөн Засгийн газрын хуралдаанаас хилийн бүс нутаг учраас хүн, тээврийн хэрэгслийн хяналтыг чангатгах, отог нүүдлийн зорилгоор хилийн хамгаалалтын бүс рүү малчдыг нэвтрүүлэхгүй байх, хил орчмын бүс нутагт зэрлэг амьтдын тандалт судалгаа хийх ажлыг шуурхайлах үүргийг холбогдох албаны хүмүүст өглөө. Дорнод, Сүхбаатар аймгийн Засаг дарга нарт хүн хүч, техник хэрэгсэл, халдвар хамгааллын хувцас хэрэглэлийн санхүүг яаралтай шийдэх, улсын болон орон нутгийн чанартай автозамуудад хяналтын пост ажиллуулах, малчдад мэргэжлийн байгууллагын заавар, зөвлөгөөг хүргүүлэх ажлыг шуурхай хэрэгжүүлэх үүргийг өгөв. 

Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар COP17 хурлын үеэр эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний бэлэн байдлыг ханган ажиллаж буй багийнхантай газар дээр нь ажиллаж, бэлтгэл, зохион байгуулалтыг шалган, шаардлагатай үүрэг, чиглэл өглөө.

Тэрбээр энэ үеэр “Олон улсын томоохон хурлын үеэр гадаад, дотоодын төлөөлөгч, оролцогчдын эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангах нь нэн тэргүүний зорилт. Шаардлагатай үед эмнэлгийн тусламжийг цаг алдалгүй хүргэхийн тулд хүний нөөц, тоног төхөөрөмж, эм, эмнэлгийн хэрэгслийн бэлэн байдлыг бүрэн хангаж, яаралтай тусламжийн зохион байгуулалтыг шуурхай байлгах ёстой” гэдгийг онцоллоо.

Эрүүл мэндийн сайдын 2026 оны А/14 дүгээр тушаалаар COP17-гийн үеэр эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний бэлэн байдлыг хангах ажлын хэсэг байгуулж, төлөвлөлт, эрсдэлийн үнэлгээ, хүний нөөц, эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжийн бэлтгэлийг үе шаттайгаар хангасан байна. Хурлын цэнхэр болон ногоон бүсэд 4 эмнэлгийн тусламжийн цэг, 4 хөдөлгөөнт яаралтай тусламжийн баг, түргэн тусламжийн тоноглол бүхий 7 автомашин байршуулж, нийт 52 эмнэлгийн мэргэжилтэн үүрэг гүйцэтгэж байна. 

Шаардлагатай тохиолдолд хурлын төлөөлөгчдөд лавлагаа шатлалын тусламж, үйлчилгээг шуурхай хүргэхээр 9 эмнэлгийг бэлэн байдалд оруулсан. COP17-гийн бэлтгэл ажлын хүрээнд 12 дэд хороо, дэд ажлын хэсэгтэй уялдаа холбоотой ажиллаж, эрсдэлийн үнэлгээ, хүний нөөцийн төлөвлөлт, эм, эмнэлгийн хэрэгслийн нөөц, яаралтай тусламжийн зохион байгуулалтыг бүрдүүлээд байна. Хурлын үеэр ажиллах 120 эмнэлгийн мэргэжилтнийг олон улсын шаардлагад нийцсэн яаралтай тусламжийн сургалтад хамруулж, 1500 орчим албан хаагчид амилуулах суурь тусламжийн мэдлэг, ур чадвар эзэмшүүлсэн байна. COP17-гийн бүхий л үе шатанд оролцогчдын эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хамгаалж, шаардлагатай үед яаралтай болон лавлагаа шатлалын тусламжийг цаг алдалгүй хүргэх нэгдсэн зохион байгуулалт, бэлэн байдлыг ханган ажиллаж байна.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва, “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Даваадалай нар Монгол Улсын урт болон дунд хугацааны хөгжлийн бодлого, агаарын бохирдлыг бууруулах зорилтын хүрээнд хамтран ажиллахаар болов.

Хамтын ажиллагааны үр дүнд хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалах, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, импортыг орлох бүтээгдэхүүн бий болгож, гадагш чиглэсэн валютын урсгалыг бууруулах ач холбогдолтой “Нүүрс-пиролизын үйлдвэр” төслийг хэрэгжүүлэх юм.

Төслийн санхүүжилтийг нийслэл, “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” ХХК болон дотоод, гадаадын хөрөнгө оруулагч, түншүүдийн оролцоотой гурван талт хэлбэрээр бүрдүүлэхээр зорьж байна.

Багануурын уурхайг түшиглэн байгуулах уг үйлдвэрийг 2028 оны эхний улиралд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна. Нийт 134 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт бүхий үйлдвэр ашиглалтад орсноор жилд 1.8 сая тонн хүрэн нүүрс боловсруулж, 600 мянган тонн хагас коксон түлш, 82–84 мянган тонн нүүрсний давирхай үйлдвэрлэхээс гадна 40 МВт цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэж, үүнээс 26 МВт-ыг төвийн эрчим хүчний нэгдсэн системд нийлүүлэхээр тооцоолжээ. Төслийн удирдлагыг нийслэл болон “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” ХХК-ийн харьяа “Эрдэнэс ҮТП” компани хамтран хэрэгжүүлж, санхүүжилтийн механизмыг тодорхойлох бөгөөд төслийн хэрэгжилтийг “Улаанбаатар түншлэл төв” ХХК хариуцах юм.

Эх сурвалж: НЗДТГ

Тухайлбал, ДМАЭМБ-ын төлөөлөгчид, ерөнхий малын эмч нар, үндэсний зохицуулагчид, олон улсын болон хандивлагч байгууллага, шүлхий өвчний лавлагаа лаборатори, мал, амьтны эрүүл мэндийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг эрдэм шинжилгээ, судалгааны байгууллага, хувийн хэвшлийн төлөөлөл багтжээ.
Хуралдааныг  ХХААХҮЯ, Мал эмнэлгийн ерөнхий газар, Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллага болон тус байгууллагын Зүүн Өмнөд Азийн шүлхийтэй тэмцэх бүс нутгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөр хамтран зохион байгуулж байна. Энэхүү хуралдаан шүлхий өвчинтэй тэмцэх дэлхийн стратеги боловсруулагдаж, дэлхийн хэмжээнд шүлхий өвчний нөхцөл байдал өөрчлөгдөн хөгжиж буй үетэй давхцаж байгаагаараа онцлог юм.
Хуралдаанаар дэлхийн болон бүс нутгийн шүлхий өвчний өнөөгийн нөхцөл байдал, өмнө нь бүртгэгдээгүй бүс нутгуудад SAT-1 хэвшил тархаж буй талаар мэдээлэл өгч, бүс нутагт тулгамдаж буй техникийн болон үйл ажиллагааны сорилтуудыг хэлэлцэх юм. Энэ хүрээнд бүс нутагт шинээр нэвтэрсэн SAT-1 хэвшил, SAT-2 зэрэг шинээр эрсдэл үүсгэж болзошгүй бусад хэвшлүүдийн нөлөөллийг үнэлж, бэлэн байдлыг хангах, тандалт, вакцины хүртээмж, мал, амьтны шилжилт хөдөлгөөний хяналт, төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа болон эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээний талаар хэлэлцэнэ.
Мөн Зүүн Өмнөд Азийн шүлхийтэй тэмцэх бүс нутгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн явц, ололт, амжилт, тулгамдсан асуудлуудыг дүгнэж, 2026-2030 оны замын зураглалыг хэрэгжүүлэх тэргүүлэх чиглэлүүдийг тодорхойлохоор төлөвлөжээ.
Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллагын Зүүн өмнөд Ази, Хятадын шүлхий өвчинтэй тэмцэх дэд комиссын 28 дахь удаагийн хуралдааныг нээж ХХААХҮЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Жамбалцэрэн нээж үг хэлэв. Тэрбээр мал, амьтны гоц халдварт өвчний эсрэг бүс нутгийн хамтын ажиллагааг улам бэхжүүлж, бодит түншлэлийг хөгжүүлж, шинжлэх ухаанд суурилсан шийдвэр гаргахын чухлыг онцлов.
Зүүн Өмнөд Ази, БНХАУ, Монгол Улсын Шүлхийтэй тэмцэх бүс нутгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөрийн Дэд комиссын Ерөнхийлөгчийн нэрийн өмнөөс Тайландын Мал аж ахуйн хөгжлийн газрын шинжээч, доктор Ноппаван Майяг үг хэлсэн бол Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллагын Статусын газрын дарга Мин Парк мэндчилгээ дэвшүүлж хэлсэн үгэндээ Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллагын Зүүн өмнөд Ази, Хятадын шүлхий өвчинтэй тэмцэх дэд комиссын 28 дахь удаагийн хуралдааны ач холбогдлыг онцоллоо.
Мөн Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга, Монгол Улсын малын ерөнхий эмч, доктор Х.Алтангэрэл хуралдааны зорилгыг тодорхойлж хэлсэн үгэндээ бүс нутгийн улс орнууд хил дамнасан мал, амьтны халдварт өвчинтэй тэмцэх хамтын ажиллагаагаа шинэ шатанд гаргах, шинжлэх ухаанд суурилсан шийдвэр гаргалтыг бэхжүүлэх, мэдээллийн ил тод байдал, харилцан итгэлцлийг гүнзгийрүүлэх чухал ач холбогдолтой уулзалт  үзэж байгаагаа илэрхийллээ.
Хуралдаанаар дэлхийн дахин, бүс нутгийн хийгээд Монгол Улс дахь шүлхийн өвчний нөхцөл байдал, эрсдэлийн талаар нэгдсэн хэлэлцүүлэг өрнүүлж, яаралтай хариу арга хэмжээ, эрсдэлийн үнэлгээ, SAT-1-ийн эрсдэл болон бүс нутгийн бэлэн байдлын талаар илтгэл хэлэлцүүлэхийн зэрэгцээ шүлхий болон мал, амьтны гоц халдварт өвчний хяналтыг сайжруулах чиглэлээр хамтран ажилладаг түнш байгууллагуудын мэдээллийг сонсох юм.  
SEACFMD буюу Зүүн Өмнөд Азийн шүлхийтэй тэмцэх бүс нутгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөр нь бүс нутгийн хэмжээнд шүлхий өвчнийг үе шаттай хянах, урьдчилан сэргийлэх, хил дамнан тархах эрсдэлийг бууруулах чиглэлээр гишүүн орнуудын хамтын ажиллагааг дэмждэг бүс нутгийн санаачилга юм. Тус хөтөлбөр 1997 онд хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд Монгол Улс 2016 онд гишүүнээр элссэн.
Бүс нутагт шүлхий өвчний вирусийн O болон A хэвшлийн тархалт үргэлжилж, сүүлийн үед SAT1 хэвшил шинээр бүртгэгдсэн нь тандалт, эрсдэлийн үнэлгээ, вакцины бэлэн байдал, мал, амьтны шилжилт хөдөлгөөний хяналтыг улс орнууд уялдуулан хэрэгжүүлэх шаардлагыг нэмэгдүүлж байна.

1. Сургууль, цэцэрлэгийн хүнс бэлтгэдэг төрийн өмчит дөрвөн байгууллагыг татан буулгаж, хувийн хэвшлийнхэнд хариуцуулна

Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгийг чанартай хүнсний бараа бүтээгдэхүүнээр тасралтгүй хангах үйл ажиллагааны бодлогын чиглэлийг боловсруулах, тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх чиг үүрэг бүхий ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тус ажлын хэсгийн санал, дүгнэлтийг нийслэлийн Засаг даргын нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Г.Жаргалсайхан танилцууллаа.

Нийслэлийн төрийн өмчийн 158 сургууль үдийн хоол хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, 156928 суралцагчийг хамруулж байна. Төрийн өмчийн 327 цэцэрлэг 100039 хүүхдийг хоол хүнсээр хангаж байна. 158 сургуулиас 116 нь үдийн хоолыг бие даан хийж байгаа бол 42 сургууль тоног төхөөрөмж, хүний нөөцийн дутагдлаас үүдэн хувийн ААН-үүдийг түрээсэлдэг. Цахим дэлгүүрээр хүнс хангамжийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах эрх зүйн зохицуулалттай. Өнгөрсөн хугацаанд хүнс хангамжийн дөрвөн байгууллагаар дамжуулан худалдан авалтыг хийдэг байсан. 

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва “Бизнесийн хийж чаддаг зүйлийг төр хийхгүй байх бодлого баримталж, ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгийн хүнс бэлтгэдэг төрийн өмчит дөрвөн байгууллагыг татан буулгасан. Хоол хүнстэй холбоотой асуудал учир бид маш болгоомжтой хандах шаардлагатай. Хүнс хангамжтай холбоотой асуудлаар дахин төлөвлөгөө гаргаж, салбаруудын уялдаа холбоог хангах, ААН-үүдтэй уулзалт зохион байгуулж, шийдэл гаргаж, хэрэгжилтийг хангаж ажиллахыг холбогдох албаныханд үүрэг болгож байна” гэв.

2. Нийслэлийн нягтаршил ихтэй 5-10 байршилд “Хотхоны бага сургууль” байгуулахаар ажиллаж байна

Нийслэлийн боловсролын салбарт нийт 1.168.7 тэрбум төгрөгийн төсөвт өртөг бүхий 131 төсөл, арга хэмжээ хэрэгжиж байна. Он гарснаас хойш таван сургууль, дөрвөн цэцэрлэг, хоёр бага сургууль, цэцэрлэгийн цогцолбор, нэг спорт заал буюу нийт 12 барилга байгууламжийг ашиглалтад хүлээн авсан. Мөн сургуулийн ачааллыг богино хугацаанд бууруулах зорилгоор төрийн болон төрийн бус өмчийн зарим цэцэрлэгийн зориулалтын барилгыг "Хотхоны бага сургууль" болгон ашиглахаар төлөвлөж буй. Үүнд төрийн өмчийн таван цэцэрлэгийн барилга ашиглан нэг ээлжид 840, хоёр ээлжээр 1680 суралцагч, төрийн бус өмчийн нэг цэцэрлэгийн барилга ашиглан нэг ээлжид 280, хоёр ээлжээр 560 суралцагчийг хамруулж, нийт 2240 хүүхэд суралцах боломжтой юм.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва “1-6-р ангийн хүүхдүүдээ сургуульд нь хүргэж өгөхийн тулд замын хөдөлгөөнд 150.000 машин оролцож байна. Бид есдүгээр сарын нэгнээс өмнө нийслэлийн хүн амын нягтаршил ихтэй 5-10 байршилд “Хотхоны бага сургууль” байгуулахаар ажиллаж байна. Холбогдох албаныхан хамгийн түрүүнд хэдэн цэгт хотхоны бага сургууль байгуулах, хичээлийн шинэ жилээс өмнө худалдан авах, түрээслэх боломжийг судалж дараагийн хуралд танилцуулахыг үүрэг болгоё” гэв.

3. Нийслэлийн харьяа амаржих газруудыг “Эх, хүүхдийн төв” болгон өргөтгөнө

Нийслэлийн харьяа амаржих газруудыг “Эх, хүүхдийн төв” болгон хөгжүүлэх боломжийн талаар хэлэлцлээ.

Хууль, эрх зүйн орчинд нийцүүлэх, эрүүл мэндийн байгууллагуудын тогтвортой үйл ажиллагааг хангах, тусламж үйлчилгээний нэр төрлийг нэмэгдүүлж, тусламж, үйлчилгээний эрэлт хэрэгцээг хангах зорилгоор нийслэлийн харьяа амаржих газруудыг “Эх хүүхдийн төв” болгон хөгжүүлэх шаардлага үүссэн гэдгийг нийслэлийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Н.Наранбаатар танилцууллаа.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва нийслэлийн “Өргөө”, “Хүрээ”, “Амгалан” амаржих газрууд барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж, хүний нөөцийн хувьд харилцан адилгүй тул тус бүрд нь нарийвчилсан судалгаа хийж, шаардлагатай хөрөнгө оруулалт, төсвийн тооцоог боловсруулан НИТХ-д өргөн мэдүүлэхийг холбогдох албаныханд үүрэг болголоо.

4. "Туул-1" коллекторын ажлыг эрчимжүүлнэ

"Туул-1" коллекторын 3, 4 хэсгийн трасстай давхацсан бусад инженерийн шугам сүлжээг зөөж шилжүүлэх, хамгаалах ажилтай холбоотой тулгамдаж буй асуудлуудын талаар нийслэлийн Хөрөнгө оруулалтын газрын дарга М.Говьсайхан танилцууллаа.

Улаанбаатар хотын бохир усны гол цуглуулах Ф1200мм, Ф1400 мм-ийн коллекторуудын тооцоот хүчин чадал ачааллаас хэтэрч өдрийн оргил ачааллын үед шугамуудын дүүргэлт 100 хувьд хүрсэн. Гэр хорооллыг барилгажуулах зэрэг төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд “Туул-1” коллекторыг яаралтай ашиглалтад оруулах хэрэгцээ шаардлага тулгараад буй. Тиймээс “Туул-1” коллекторын ажлыг эрчимжүүлж, шаардлагатай бүх арга хэмжээг яаралтай авч ажиллахыг Зөвлөлийн хуралдаанаас Эдийн засгийн хөгжил, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч Б.Мөнхбатад даалгав. 

Эх сурвалж: НЗДТГ

Шинжилгээг “Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн Үндэсний лавлагаа лаборатори”-д хийж байна.

Тус лабораторид 224 багаж, тоног төхөөрөмжөөр химийн болон микробиологийн 27 үзүүлэлтээр үнэлгээ хийж, олон улсын найман фармакопейн 119 монографи, ерөнхий өгүүлэлд заасан аргачлалын шинжилгээ хийх бөгөөд эхний шатанд 27 нэр төрлийн 56 эмийн дээжийг шинжилгээнд хамруулж нэг сарын хугацаанд хариу нь гарна. Үндсэн шинжилгээний дүнд эмийн чанар, аюулгүй байдлыг үнэлж, стандартад нийцэж байгаа эсэхийг тогтоох юм. 

Энэхүү арга хэмжээ нь эмийн чанарын хяналтыг сайжруулж, иргэдийг баталгаатай, олон улсын стандарт шаардлагад нийцсэн эмээр хангах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд чиглэж байна. Цаашид дотоодод үйлдвэрлэсэн болон импортын эмийг зах зээлээс түүвэрлэн тус лабораторид шинжилгээнд хамруулна.

Уг харилцан ойлголцлын санамж бичигт нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч А.Амартүвшин, НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Беате Дастел нар гарын үсэг зурсан юм. 

Санамж бичгийн хүрээнд талууд дараах чиглэлээр хамтран ажиллана. Тодруулбал, 

• Ариун цэвэр, эрүүл ахуйн дадлыг сайжруулах эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх;
• Зорилтот халдварын тархалт ба нөлөөг бууруулах зорилгоор нэгдсэн бодлого, хөтөлбөр боловсруулж, хэрэгжүүлэх;
• Олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлж, урьдчилан сэргийлэх зан чанарыг төлөвшүүлэх;
• Олон нийт болон бизнесийн байгууллагуудын дунд хүүхдийн эрхийн талаарх ойлголт, хүндэтгэлийг нэмэгдүүлэхийг дэмжих;
• Дүүрэг, хороодын албан хаагчдыг сургах зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлэх юм. 

Санамж бичиг байгуулсантай холбоотойгоор нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч А.Амартүвшин “Монгол Улсад элэг, ходоод, умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөл ноцтой түвшинд байна. Улсын хэмжээнд 2024 онд 8162, 2025 онд 8016 хорт хавдрын тохиолдол бүртгэгдсэн нь өвчлөл буурахгүй байгааг харуулж буй. Уг санамж бичгийг байгуулснаар ходоод, хоол боловсруулах эрхтний хавдраас урьдчилан сэргийлэх төсөл, хөтөлбөр боловсруулж, энэ сараас хеликобактерийн халдвартай тэмцэх ажлыг эхлүүлэхээр боллоо. Мөн умайн хүзүүний хорт хавдрыг үүсгэгч хүний папиллома вирус (HPV)-ийн вакцинд 11 настай охид, хөвгүүдийг хамруулах ажлыг эрчимжүүлж байна. Нийслэлийн хэмжээнд уг кампанит ажлыг сургууль, аж ахуйн нэгж байгууллага, иргэдийн дунд шат дараатай зохион байгуулж, хавдрын өвчлөлийг бууруулах урт хугацааны бодлогыг хэрэгжүүлнэ” гэв.

Эх сурвалж: НЗДТГ