АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 2017 онд БНХАУ-д хийсэн анхны айлчлалаас есөн жилийн дараа буюу 2026 оны 5 дугаар сарын 13-15-ны өдрүүдэд Бээжинд дахин айлчилж, өнөөдөр түүнийг БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин угтаж байна.
Газар тариалан, технологи, Тайвань зэрэг олон асуудлаар үүссэн хурцадмал байдлын дунд энэхүү дээд хэмжээний уулзалт хоёр том хүчний харилцааг тогтворжуулахад сорилт болно гэж шинжээчид үзэж байна.
Айлчлалаас түүхэн дэвшил хүлээх хэрэггүй, уулзалтын үеэр худалдааны түр хоригийг сунгах, АНУ-ын бараа бүтээгдэхүүнийг БНХАУ-д худалдан авах гэрээг баталгаажуулах, мөн хурцадмал байдлыг нэмэгдүүлэхээс сэргийлэхэд гол анхаарлаа хандуулна гэж шинжээчид үзэж байгаа юм.
Айлчлалаар Бээжин болон Вашингтон хооронд Боинг компанийн онгоц, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, эрчим хүчний гэрээ, ховор элементийн нийлүүлэлтийн тогтвортой байдал, фентанилтай холбоотой хамтын ажиллагааны талаар мэдэгдэл гарах магадлалтай аж.
Бээжин Вашингтоныг Тайванийн асуудлаарх “стратегийн тодорхой бус байдлаас” татгалзаж, Тайваний тусгаар тогтнолыг эсэргүүцэж, нэгтгэх үйл явцыг дэмжихэд уриалахыг шаардаж байна. Өнгөрсөн оны 2 дугаар сард АНУ албан ёсны баримт бичгээс Тайванийн тусгаар тогтнолыг эсэргүүцсэн үгийг устгаснаар хурцадмал байдал нэмэгдсэн. Зарим шинжээч Д.Трамп сүүлийн үед Тайвань руу зэвсэг нийлүүлэх хугацааг хойшлуулсан нь энэ чиглэлд харилцааг зөөлрүүлсэн алхам гэж үзэж байгаа ч томоохон буулт хийх магадлал бага гэж шинжээчид дүгнэж байна.
АНУ БНХАУ-д Ираны асуудлыг зохицуулахад нөлөөлөхийг шахаж, хориг арга хэмжээ авах, олон нийтийн уриалгаар шахалт үзүүлж байна. Гэвч Бээжин энэхүү мөргөлдөөнийг АНУ ба Израилтай холбон үзэж, хоригт татгалзаж байгаа юм. Хоёр орны хооронд харилцан итгэлцэл ийм хангалтгүй түвшинд байгаа нь Ираны асуудлыг дэвэргэх магадлалтай гэж ажиглагчид үзэж байна. Мөн Хойд Солонгос, Өмнөд Хятадын тэнгисийн асуудал зэрэг бусад геополитикийн төвөгтэй асуудлууд ч гарч болзошгүй гэж шинжээчид үзэж байгаа аж.
АНУ-ын экспортлогчдын хувьд богино хугацааны амжилт гарч магадгүй ч хиймэл оюун ухаан, технологийн өрсөлдөөн, нийлүүлэлтийн сүлжээний аюулгүй байдал, Тайвань зэрэг гүнзгий асуудлууд ганц айлчлалаар шийдэгдэхгүй хэмээн шинжээчид дүгнэж байна.
Уулзалтын үеэр том хэмжээний ёслол, хүндэтгэлийн зоог, Д.Трамп Ши Жиньпинтэй гар барих үйл явдал өрнөх төлөвтэй. Д.Трамп Ши Жиньпинтэй харилцах “их сайн харилцаагаа” дахин онцлох нь тодорхой.
Д.Трамп 2017 оны 11 дүгээр сард хийсэн анхны айлчлалын үеэр “төрийн айлчлал-плюс” хүлээн авалтад оролцсон. Ерөнхийлөгч болон гэргий Мелани нь Хаалттай хотын тусгай аялалд оролцож, Бээжин дуурийн тоглолт үзсэн бөгөөд Ши Жиньпин, эхнэр Пэн Лиюань нарын хамт томоохон төрийн зоогт оролцсон юм. Тухайн үед Доналд Трамп Ши Жиньпинийг “маш онцгой хүн” гэж үнэлж, БНХАУ-ыг “том орон” хэмээн магтжээ. Энэхүү айлчлалын үеэр 250 тэрбум ам.долларт хүрэх бизнес гэрээнүүд байгуулагдсан бөгөөд эдгээр нь ихэвчлэн санамж бичиг байсан ч ихээхэн амжилттай гэж хэлж болохоор айлчлал байсан юм.
Энэ айлчлалаас хойш хоёр орны харилцаанд сөргөөр нөлөөлсөн олон үйл явдал болсон.
Тухайлбал:
• 2018 оны худалдааны дайн: Айлчлалын дараа жил Д.Трамп БНХАУ-ын бараанд олон тэрбум ам.долларын татвар ногдуулж Бээжин ижил арга хэмжээ авсан;
• “Covid-19”-ийн нөлөө: 2019 оны эцэс гэхэд Ухань хотод “Covid-19” дэгдсэн нь хоёр улсын итгэлцлийг улам дордуулсан. Д.Трамп
Бээжин авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээг шүүмжилсэн, “Хятадын вирус” гэсэн нэр томьёог дахин дахин ашигласан нь зөрчилдөөнийг өдөөж байв;
• 2020 оны консулын харилцаа: 2020 оны 7 дугаар сард АНУ Хьюстон дахь Хятадын консулын газрыг хаахыг шаардсан бол БНХАУ Чэнду дахь Америкийн консулын газрыг хаахыг тушааж, харилцаа хурцадсан;
• 2022 оны Тайванийн айлчлал: АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Нэнси Пелоси Тайваньд айлчилсан нь БНХАУ-ын хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарч, тус улс Тайванийн эргэн тойронд цэргийн сургуулилалт явуулж, хоёр талын хэлэлцээрийг зогсоосон;
• “America First” бодлого: Д.Трампын хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацаанд БНХАУ-ын бараанд өндөр татвар ногдуулах “Америк эн тэргүүнд” бодлого хэрэгжиж байв.

0 сэтгэгдэл