Монгол Улс, ОХУ, БНХАУ-ын Худалдаа, аж үйлдвэрийн Танхимуудын 16 дугаар нэгдсэн чуулган “Эдийн засгийн коридорын бүтээн байгуулалтад ХАҮТ-уудын хамтын ажиллагаа ба түншлэл” уриан дор “Корпорэйт конвеншн” төвд эхэллээ.

Чуулганы нээлтэд ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Евсиков Алексей Николаевич, БНХАУ-ын Олон улсын худалдааг дэмжих хорооны орлогч дарга Жан Шао Ган, ОХУ-ын ХАҮТ-ын ерөнхийлөгч Катырин Сергей Николаевич, МҮХАҮТ-ын ерөнхийлөгч О.Амартүвшин болон бусад ХАҮТ-уудын удирдлагууд, гурван улсын бизнес эрхлэгчдийн 450 гаруй төлөөлөл оролцож байна. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ чуулганы үйл ажиллагаанд амжилт хүсэж, илгээлт ирүүлснийг Ерөнхий сайдын эдийн засгийн зөвлөх Д.Ирмүүн уламжиллаа.

МҮХАҮТ-ын ерөнхийлөгч О.Амартүвшин чуулганыг нээж хэлэхдээ, “Эдийн засгийн коридор дахь чөлөөт бүсүүдийн хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэх, хөрөнгө оруулалтын нэмэгдүүлэхэд Танхимуудын үүрэг оролцоо чухал юм” гэдгийг онцлоод, Монгол Улсын газарзүйн байршлын онцлогт тулгуурлан олон улсын транзит тээврийг хөгжүүлэх, энэ хүрээнд гурван улсын Эдийн засгийн коридорын хөтөлбөрт тусгасан төслүүдэд хамтран ажиллах боломж бизнес эрхлэгчдэд нэмэгдэнэ гэдгийг тэмдэглэн хэлэв. Тэрбээр, өнгөрсөн оны эцсийн байдлаар Монгол Улсын гадаад худалдааны эргэлт 21.2 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд үүнд БНХАУ-тай хийсэн худалдаа 64 хувийг, ОХУ-тай хийсэн худалдаа 12.7 хувийг эзэлж буйг дуулгав.

ОХУ-ын ХАҮТ-ын ерөнхийлөгч С.Н.Катырин хэлэхдээ, “ОХУ болон Монгол Улсын худалдаа, эдийн засгийн харилцааны шинэ боломж нээгдэж, бид урт замын эхэнд байна. Эдийн засгийн "шинэ" нөхцөлд хамтын ажиллагааны илүү цогц хэлбэр, тухайлбал, хамтарсан үйлдвэр байгуулах, аж үйлдвэрлэлд шилжих, харилцан ашигтай хөрөнгө оруулалтад анхаарал хандуулах хэрэгтэй. Оросын компаниуд эрчим хүчний байгууламжуудыг шинэчлэх, барьж байгуулах тал дээр Монголын түншүүдтэй үр дүнтэй хамтран ажиллах боломжтой”-г илэрхийлсэн юм. Мөн "Монголын тээвэр, логистикийн дэд бүтцийн гол байгууламжуудыг өндөр түвшинд шинэчлэн хөгжүүлэх, Улаанбаатар хотод орчин үеийн тээвэр, логистикийн нэгдсэн төв байгуулах, орчин үеийн технологийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх, цахим худалдаа, дижитал зах зээлийг хөгжүүлэх, хил дамнасан мэдээллийн технологийн шийдлийг ашиглах чиглэлээр хамтран ажиллах ирээдүй харагдаж байна” хэмээн онцоллоо.

ОХУ-ын ХАҮТ-ын тэргүүн болон БНХАУ-ын Олон улсын худалдааг дэмжих хорооны орлогч дарга нар хэлсэн үгэндээ, гурван улсын тогтсон уламжлалт харилцаа, хамтын ажиллагааг шинэ боломжуудаар баяжуулан өргөтгөж, гурван улсын Эдийн засгийн коридорт оролцохоо илэрхийллээ. Үүний гол хүч нь ХАҮТ-уудын гишүүн бизнес эрхлэгч нар. Биднийг ойртуулж буй талбар нь юм гэдгийг онцолсон юм

БНХАУ-ын Олон улсын худалдааг дэмжих хорооны орлогч дарга Жан Шао Ган хэлэхдээ, “Манай хороо гурван улсын хамтын ажиллагааг чухалчлан үзэж байна. Бизнесийн хүрээнийхэн бол эдийн засаг, худалдааны бодит хамтын ажиллагааны гол хүч, шууд ашиг хүртэгчид” гэдгийг тодотгоод гурван улсын бизнес эрхлэгчид Эдийн засгийн коридорын бүтээн байгуулалтад идэвхтэй оролцож, уламжлалт худалдааны цар хүрээг өргөжүүлэх, худалдааны арга барилыг шинэчилж, хил дамнасан цахим худалдааг хөгжүүлэх өргөн боломж нээлттэй байгааг тэмдэглэв.

Тэрбээр, БНХАУ-ын Олон улсын худалдааг дэмжих хороо энэ оныг “Инновацын дэвшлийн жил”-ээр зарлаад буйг дуулган Бээжин болон Макаод болох инновацын олон улсын форумуудын талаар нэг дор, нэгэн цагт цуглараад буй гурван улсын бизнес эрхлэгч нарт танилцуулж, оролцохыг урьсан юм.

ОХУ-ын төлөөлөгч С.В.Снетковтой уулзаж сэтгэгдлийг сонсвол, “Би ОХУ-ын Өвөрбайгалийн хязгаараас, бүс нутгийн Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимыг төлөөлж Чита хотоос ирсэн. Монголд ирсэндээ сэтгэл дүүрэн байна. Чуулганыг зохион байгуулж буй Монголын Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимынханд баярлаж талархаж байгаа”-гаа илэрхийлье гэв. Чуулганаас юу хүлээж байна гэсэн асуултад тэрбээр, “Цар тахлын нөлөөгөөр урт хугацаанд “завсарлаад” байсан бизесийнхэнд шинэ хамтрагч, хамтран ажиллах түншүүдээ гурван улсын төлөөлөгч нар дотор нэг дор олж, харилцах гэж байгаадаа баяртай байна. Мөн олон мэдээлэл авч байна. Өнөөдөр, чуулганы эхний өдөр учир бидний танилцах харилцаа дөнгөж эхэлж байна. Бизнесийн хамтын ажиллагааны боломжуудаа өргөтгөж ашиглах явдал чухал. Үүнийг л хүлээж байна” гэсэн юм. ОХУ-ын Өвөрбайгалийн хязгаарын Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим нь эгнээндээ 200 гишүүн аж ахуйг нэгтгэн үйл ажиллагаагаа явуулж байна гэв.

Мөн ОХУ-аас ирсэн “Мангазея Агро” нэгдлийн захирал Анастия Шестаковатай уулзвал, “Манайх хөдөө аж ахуйн салбарт, ургамал, газар тариалан, мал үржүүлгийн чиглэлээр ажилладаг. Хөрш БНХАУ-ын талтай дээрх чиглэлүүдээр 4 дэх жилдээ хамтран ажиллаж байна. Одоо харин үйл ажиллагаагаа Монголд явуулахыг маш их хүсэж байна. Энд эрэлт хэрэгцээ байгааг судалсан. Жишээ нь, яг манай бизнесийн чиглэлээр БНХАУ-ын талтай харилцахад шаардлага, стандарт өндөр, хорио цээр ихтэй байдаг. Тэгвэл БНСУ болон Монгол Улс энэ талаар харьцангуй уян хатан ханддаг” гэв. Тэрбээр, Ковидын цар тахлын жилүүд их хүнд байсныг дурдаад, Монголд болж буй энэ удаагий чуулган гурван улсын ажил хэрэгч хүмүүсийн үйл ажиллагаа, бизнесийн хамтын ажиллагааг сэргээхэд чухал. Бидэнд аялал жуулчлал, эмчилгээ, сувилгаа зэрэг анагаах ухааны чиглэлээр, мөн Монголын Худалдаа, аж үйлдвэр Танхимаас танилцуулж, хамтран ажиллах санал тавьж буй уул уурхайн бус, бусад салбарт хамтран ажиллах боломж их байна гэсэн юм. 

Монгол Улс, ОХУ, БНХАУ-ын ХАҮТ-уудын худалдаа, эдийн засгийн чуулган нь жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагдаж ирсэн. Үүний өмнө манай улсад 2017 онд зохион байгуулж байсан бол сүүлийн 15 дугаар чуулган 2019 онд ОХУ-ын Красноярск хотноо болсон юм. Улаанбаатар хот дахь энэ удаагийн 16 дугаар чуулганыг цар тахлын дараах гурван улсын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг сэргээх чиглэлд зохион байгуулж буйгаар онцлог болж байна.

Хоёр өдөр үргэлжлэх чуулганаар гурван улсын хамтын ажиллагааг бүх салбарт хөгжүүлэх чухал баримт бичиг болох “Монгол, Орос, Хятадын эдийн засгийн коридор байгуулах” хөтөлбөрийн хүрээнд ХАҮТ-ууд хамтран ажиллах, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх боломжуудын талаар хэлэлцэн, санал солилцоно. Улмаар талууд хамтын ажиллагааны гэрээг үзэглэн баталгаажуулж, шинэ түншлэлийг эхлүүлэх юм.

Чуулган Эдийн засгийн коридорын бүтээн байгуулалтаас гадна ХАА ба экспорт, уул уурхай, аялал жуулчлал, тээвэр логистик, чөлөөт бүс болон хөрөнгө оруулалт зэрэг дэд сэдвүүдийг хөндөн, мэдээлэл солилцож, сайн туршлагуудаа хуваалцана. Мөн дээрх салбаруудын хөрөнгө оруулалтын төсөл хөтөлбөрүүдийг энэ үеэр танилцуулах юм.