Бүгд Найрамдах Тажикистан Улсын Ерөнхийлөгч Эмомали Рахмон 7 дугаар сарын 20-22-нд Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж байна. Энэхүү айлчлалтай холбогдуулан Тажикистан улсын геополитикийн орчин нөхцөл, гадаад бодлогын талаар олон улс судлаач Л.Бямбаханд-ын тайлбарыг хүргэж байна.
- Тажикистан улс олон тулгуурт гадаад бодлого хэрэгжүүлэх замаар тэнцвэртэй бодлого баримтлахыг эрмэлздэг боловч энэ эрмэлзэл нь тодорхой хязгаарлалттай тулгардаг.
- Хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан энэ улсын хувьд ОХУ-тай хөгжүүлж буй харилцаа, хамтын ажиллагаа нь аюулгүй байдал, батлан хамгаалахын салбарт илүүтэй төвлөрдөг. Ингэхдээ Хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллага дахь оролцоо болон Москвагийн цэргийг байрлуулах замаар хамтран ажилладаг. Мөн Оросод хөдөлмөр эрхэлдэг тажик ажилчдын мөнгөн гуйвуулга нь тус улсын эдийн засгийн тогтвортой байдалд чухал нөлөөтэй.
- Сүүлийн жилүүдэд зөвхөн Тажикистан төдийгүй Төв Азийн бүс нутаг дахь БНХАУ-ын эдийн засгийн нөлөө нэмэгдэж байгаа. Ялангуяа, Бээжингийн болон Ши Зиньпин даргын геополитик-эдийн засгийн гол "төсөл" болох "Бүс ба зам" санаачилгаар дамжуулан БНХАУ Тажикистан болон Төв Азийн бусад оронд эдийн засгийн нөлөөгөө бэхжүүлж буй. Тажикистан улс нь Хятадын бараа бүтээгдэхүүнийг Төв Ази, Каспийн тэнгис, Кавказаар дамжуулан Турк, Европ руу тээвэрлэдэг Дунд Коридорын замд байрладаг учраас "Бүс ба зам" санаачилгад чухал ач холбогдолтой.
- Тажикистан улс Европ Холбоо болон Өрнөдийн орнуудтай эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, тэр дундаа хөдөлмөрийн зах зээлд хамтран ажиллах сонирхолтой байдаг. Гэвч эдийн засгийн хамтын ажиллагаа дорвитой явахгүй байгаад тус улсын засаглалын хэлбэр тодорхой хэмжээнд нөлөөлдөг боловч Өрнөдтэй хэт ойртож түншлэх нь тус улсын Москва, Бээжинтэй тогтоосон харилцааг эрсдэлд оруулах уршигтай. Тиймээс "тэнцвэр"-ийг хангаж, Өрнөдийн орнуудтай тогтоосон хамтын ажиллагаагаа цөөн салбараар хязгаарладаг.
- Тажикистан улсын геополитикийн орчинд тооцох ёстой нэг хүчин зүйл нь яахын аргагүй Иран улс юм. Төв Азийн "стан" орнуудаас цорын ганц перс угсаа гарал, соёлын нийтлэгтэй нь Тажик улс. Энэ утгаараа Иран улс Тажикистаныг Төв Ази дахь Туркийн нөлөөг хязгаарлах "хүчин" болгон ашиглахыг оролддог.
- Тогтворгүй Афганистантай 1357 км-ээр хил залгаа оршдог нь Тажикистаны аюулгүй байдалд ихээхэн ноцтой нөлөө үзүүлдэг. Тажикистаны хил орчмын бүс нутгууд нь Талибаны хяналтаас гадуур үйл ажиллагаа явуулдаг Исламын радикал бүлэглэлүүд болон хар тамхины наймаа эрхэлдэг бүлэглэлүүдтэй холбоотой халдлага, довтолгооны талбар болдог. Тиймээс ОХУ-ын тэргүүлдэг Хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллага Афганистан-Тажикистаны хилийн дагуух аюулгүй байдлын нөхцөл байдал "хүнд ноцтой" хэвээр байгааг 2026 онд хүлээн зөвшөөрч, зэвсэгт бүлэглэлүүд болон мансууруулах бодисын наймаачдын өдөөсөн тогтворгүй байдлыг намжаахад хүчин чармайлтаа нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна.



0 сэтгэгдэл