Бүгдээрээ сайн уу, би бол борцгор хотон.
Би жижиг шувуу биш. Бие минь 170 см орчим, далавчаа дэлгэхэд бараг хоёр метр хүрнэ. Харин жин маань 13 кг орчим. 

Би цагаан өнгөтэй, нуруу маань бор сааралдуу, дагз, шилний минь өд буржгар. Хамгийн их анзаарагддаг зүйл гэвэл хошуу минь. Урт, өргөн, доороо шар сарьсан ууттай. Үржлийн үед тэр уут маань улаан туяа ордог юм.
Би нисэхдээ хүзүүгээ гэдрэг нугалж, далавчаа цөөн, хүчтэй дэвж нисдэг. Алсаас харахад удаан мэт боловч би ус, салхины урсгалыг сайн мэдэрдэг юм.
Миний амьдрал нууртай салшгүй холбоотой. Дэлхий дээр цөөхөн нуур л надад өндөглөх боломж олгодог. Тэдний нэг нь Монголын баруун хязгаарт орших тусгай хамгаалалттай Хар ус нуур. Жил бүр би өвөлжсөн газраасаа хаврын төгсгөлд хөдөлж, урт зам туулан энд ирдэг юм. Шар мөрний эх, Балканы хойг, Персийн булан гээд холын холоос ирсэн бидний зам эцэстээ энэ нуурт хүрнэ.
Хар ус нуур бол бидний гэр орон. Энд бид үр төлөө өлгийдөн авдаг. Зэгс, тачирдуу ургамлын дунд, ус шаваргүй, зэлүүдхэн эргээр бид цугларна. Тураг гогойнуудтай зэрэгцэн, хатсан зэгс, өвсний ишээр бараг метр орчим өндөр, өргөн үүр засна. Би гурван нас хүрч байж үржилд ордог. Тэгээд хаврын сүүлчээр цагаан, шаргал туяатай өндгөө гаргана. Заримдаа нэг, заримдаа хоёр, ховор тохиолдолд тав, зургаан өндөг гаргадаг юм.
Бид өндгөө ойролцоогоор дөчөөд хоног дардаг. Ангаахай маань төрөхдөө өдгүй, нүдээ нээгээгүй байдаг. Гэхдээ удалгүй цагаан өд ургаж, усанд сэлж сурна. Хөөрхөн байгаа биз. Эхлээд бид ангаахайнууддаа хагас загасаар хооллодог ба томрохоор нь бүтэн загасаар хооллодог юм. Дал гаруй хоногийн дараа тэд минь далавчтайгаа танилцаж эхэлдэг.
Зуны дунд үеэс бид бүллэж, намар орой болж, өвөлжих газрын зүг буцах цаг иртэл загас элбэгтэй нуур дамждаг.
Гэхдээ нуурын амьдрал заримдаа хэцүү л дээ. Усны түвшин хэт буурах эсвэл огцом нэмэгдэхэд миний үүр сүйтгэгддэг. Жишээ нь, эргийн ургамал талхлагдвал өндөг минь ил гарна. Хүн ойртвол би үүрээ орхин нисэх шаардлагатай болно. Тэр хооронд цахлай, үнэг ирж, үүрийг минь сүйтгэх үе бий. Тиймээс шувууны үржлийн үед нь маш хянамгай байх нь чухал. Тиймээс шувууны өндөг дээр сүүдрээ бүү тусга гэдэг нь ийм учиртай юм шүү дээ.

Зарим нутагт миний хошуугаар хурдан морины хусуур хийдэг заншил байсан. Нэг хотон алга боллоо гэхэд өчүүхэн мэт санагдаж магадгүй ч бид Дэлхийн Байгаль Хамгаалах Холбооны Улаан дансны ангиллын шалгуураар “устаж байгаа” зүйлд хамаарч байна. Нээрээ Монгол Улсын Засгийн газраас тогтоосон амьтны экологи-эдийн засгийн үнэлгээ маань 11,790,000 төгрөгтэй тэнцдэг юм байна лээ.
Нэгэн цагт Монголд бид 200 орчим байлаа. Дараа нь тоо толгой маань багассан. Сүүлийн жилүүдэд цөөн тоогоор Монголдоо эргэн ирж эхэлсэн ч үүнийг бүрэн сэргэсэн гэж үзэж хараахан болохгүй. Тиймээс Монголчууд та бүхэн минь биднийг хамгаалж чадахгүй устгавал дэлхийн нэгэн өвөрмөц генетикийн салбар шугам бүрмөсөн устаж үгүй болох эрсдэлтэй.
Би бол борцгор хотон. Миний амьдрал нуурын усны түвшин, хүмүүсийн амьдралын хэв маягаас шалтгаалан өөрчлөгддөг. Хэрвээ хаврын нэг өдөр Хар ус нуурын эрэг дээр зогсоод цагаан өнгөтэй, буржгар үстэй дагзтай, том хошуутай шувуу олж харвал түр зогсоод, намайг хараарай.