Дорнод аймгийн Булган сум дахь Тугийн сүм нь Чингис хаан түүний Хар сүлдийг шүтэх монгол уламжлалыг буддын шашинтай хослуулсан өвөрмөц шүтээн, тахилгатай сүм байжээ. Байршил нь Дорнод аймгийн Булган сумаас 30 км зайд Хэрлэн голын урд биед, төв замаас 1,5 км зайд хуучнаар Баян-Эрхэт овоо өнөөгийн Тугийн овоо хэмээх толгойн оройд оршино.

Түүхэн үүднээс авч үзвэл Чингис хаан Алтан улстай (Зүрчид) дайтаад буцаж явахдаа энэхүү газарт буудаллаж, цэргийн Хар сүлдээ (Хар тугаа) толгой дээр залж тахиж байсан гэсэн домогтой ба энэ үйл явдлын дурсгалд зориулж хожим тугийн сүмийг XIX зууны дунд үед (ойролцоогоор 1863 онд) жижиг сүмээр эхлүүлсэн байна. Сүмийн оройд Чингис хааны Хар сүлдийг залж байсан тул ард түмний дунд “Тугийн сүм” хэмээн алдаршжээ. 

Нөгөө талаар Халхын То ван (Төртогтох ван Минжүүрдорж бэйс зэрэг ноёдын санаачлагаар) ган гачиг, шашин төрийн үйл хэрэг дэлгэрэхийн тулд буян үйлдэж байгуулсан ба Ар, Өвөр Монголын малчид мал, хөрөнгөөр тусалсан гэдэг.

Энэхүү сүмд Хар тугийг жилд дөрвөн удаа, Чингис Богдыг таван удаа тахидаг байснаас гадна жил бүрийн хаврын сүүл сарын 21-нд Чингис хааны намтар, өчиг дуудах зан үйл гүйцэтгэнэ. Мөн гурван жилд нэг удаа Сэцэн хан аймгийн чуулган чуулж, цэрэг эрсээ данслан бүртгэсний дараа Чингис хаан болон Хар туг, аймгийн цэргийг захирах жанжны тамгыг тахиж эрийн гурван наадам хийдэг байв. Чингис хаан болон Туганд зориулж мөнхийн зул өргөдөг, мал сэтэрлэдэг байсан бөгөөд Чингис хаан болон Хар тугийн тахилч ламтай байжээ. Мөн өдөр тутмын Цогчин, Жасаа хурлаас гадна сар, улирлын тогтмол хурал, сахиусын тахилга, галын тахилга зэрэг тахилгын зан үйл гүйцэтгэдэг байв. 

1919 онд Богд хаант Монгол улсын баримтад “Дашчойнхорлин хэмээх Тугийн сүм анх байгуулснаас хойш 77 жил болжээ” гэж тэмдэглэгджээ. 1934-1938 оны хүрээ хийдийн судалгаанд 77 жилийн өмнө То вангийн санаачлагаар байгуулагдсан гэж бүртгэгдсэн. 1937 оны шашны хяхалтын үед сүмийг хааж, лам нарыг тараан, шүтээнүүдийг сүйтгэсэн гэх ба Чингис хааны хөргийг хэсэгчилж гаргасан гэдэг. 

Тугийн сүм нь одоо зөвхөн туурь (суурь) үлдсэн ба Булган сумын түүх соёлын дурсгалт газрын нэг болжээ.