НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын (UNCCD) Талуудын 17 дугаар бага хурал COP17 нь 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод болно. Хурлын бэлтгэл ажил, агуулга, ач холбогдлын талаар өнөөдөр БОУАӨЯ-наас МОНЦАМЭ агентлаг дээр байгуулсан СОР17 Мэдээллийг төвийг нээж сэтгүүлчдэд нээлттэй мэдээлэл өглөө.

2026 оны байдлаар дэлхийн хуурай газрын 40 хувь нь ойролцоогоор хуурай бүс нутаг, 2 тэрбум гаруй хүн эдгээр бүсэд амьдардаг аж. Газрын доройтол нь дэлхийн хүн амын бараг тал хувийн амьжиргаанд шууд нөлөөлж байгаа юм байна. Монгол Улсын хувьд нийт нутаг дэвсгэрийн ихэнх хувь нь ямар нэг хэмжээгээр газрын доройтолд өртжээ. Иймээс COP17 Монголын хувьд онцгой ач холбогдолтой юм байна. 

Монгол Улс COP17-ын хүрээнд дэлхийд "Тал хээрийн үйл ажиллагааны хөтөлбөр" (Steppe Action Agenda) санаачилгыг дэвшүүлж байна.

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир: 

COP17 талуудын бага хурлын үеэр улс орнуудын 8 санал, санаачилга яригдана. Эдгээрийн 3 нь Монгол Улсын дэвшүүлэх санал, санаачилга байх юм. “Тал хээрийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөө” гэсэн ерөнхий малгайн дор,

• Бэлчээр
• Ус ба газрын нэгдсэн менежмент
• Байгальд суурилсан шийдэл бүхий тогтвортой дэд бүтэц гэсэн 3 санаачилгыг дэвшүүлнэ.

COP17-г зохион байгуулах бэлтгэл ажил 83 хувьтай байна. 4127 оролцогч COP17-д оролцоно гэдгээ албан ёсоор бүртгүүлсэн. Энэ тоо өмнөх долоо хоногт 2836 байсан бол өдрөөс өдөрт өссөөр байгаа.

Шадар сайдын түвшний албан тушаалтан 1, Байгаль орчны болон бусад сайд 66, Дэд сайд 29, улс орны Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан 4, НҮБ-ын агентлагийн удирдлагууд оролцохоо илэрхийллээ.

8 дугаар сарын 17-ны өдөр Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал нээснээр албан ёсоор хурал эхэлнэ. Өндөр дээд түвшний арга хэмжээ 24-ний өдөр эхэлнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх оролцоно.

6000-8000 төлөөлөгч оролцсон тохиолдолд 150 тэрбумын эдийн засгийн өгөөж гарна гэсэн хүлээлт байгаа. Зохион байгуулах нийт төсөв нь 2025-2027 оны хугацаанд 301 тэрбум байгаа. Батлагдсан төсвийг хэмнэх, төсөвт багтаах зорилготой ажиллаж байна. 2027 оны төсөвт суулгасан 50 гаруй тэрбумыг хэмнэлт болгож үлдээнэ. Нэг ширхэг ч шинэ машин, тоног төхөөрөмж авахгүй. 

СОР бол хөрөнгө оруулалт татах, санхүүжилт олох гол талбар. Одоогийн байдлаар:

• Европын хөрөнгө оруулалтын банк ойн салбарт 200 сая евро
• Даян дэлхийн байгаль орчны сан техникийн дэмжлэг хэлбэрээр 3.3 сая ам.доллар
• Франц улс 1 сая ам.доллар
• Азийн хөгжлийн банк 500 мянган ам.долларын санхүүжилт олгохоо баталгаажуулсан.

Дэлхийн банк, Катар, Оман, Герман, Өмнөд Солонгос зэрэг улс орнууд хөрөнгө оруулалт хийх чиглэлээр яриа хэлцлээ үргэлжлүүлж байгаа. Зээл хэлбэрээр санхүүжигдэх учраас энэ бүхнийг УИХ-аар хэлэлцэж, авах эсэхийг эцэслэж шийдэх юм. Олон нийтэд хурлын дараа үр дүнг мэдээлнэ. Нийт 292 төслийн хүсэж байгаа санхүүжилт нь 6.5 тэрбум ам.доллар.

Эдгээр төслүүдээс Монгол Улсын Засгийн газрын тэргүүлэх 4 төсөл н:,

• Хиймэл оюунд суурилсан эрчим хүчний хэмнэлттэй ногоон дата төв
• Цагаан бургастай-Онгийн усан цогцолбор
• Бэлчээрийн сайн төслийг нүүрстөрөгчийн зах зээлд холбох
• Уур амьсгалын өөрчлөлтөд тэсвэртэй гандуу бүс нутгийн Евразийн төв төслүүд юм.

Саудын Араб Улсад болсон СОР16 бага хурлаар цэнхэр, ногоон бүсийг бий болгож байсан. Манай улс тэрхүү туршлагаас суралцаж, цэнхэр, ногоон бүсийг бий болголоо.

“Цэнхэр бүс” нь НҮБ-ын бүрэн мэдэлд байж, харуул хамгаалалт гарна. Энэ бүс рүү улс орнуудын төрийн өндөр дээд албан тушаалтнууд нэвтрэх эрх авсан хүмүүс орж, олон улсын хуралдаанд оролцоно. 88 павилоныг улс орнуудад түрээслэхээр гаргаснаас 80 нь борлуулагдсан. Улс орнууд түрээсэлж, сайн туршлагаа сурталчилдаг.

 “Ногоон бүс” рүү иргэд чөлөөтэй нэвтэрч, олон улсын хурал үзэж сонирхож болно. Түншлэл тогтоож, хамтын ажиллагааг бий болгох сонирхолтой хүмүүс иргэний үнэмлэх, эсвэл “E-mongolia”-гаар биеийн байцаалтаа харуулаад нэвтэрч болно.

Хэвлэл мэдээлэл, дарга цэрэг, улстөрчид бүгд нэвтрэх эрхийн мандат авч байж “Цэнхэр бүс”-д нэвтэрнэ. 16 барилга байгууламж “Цэнхэр бүс”-д баригдаж байгаа. "Ногоон бүс"-ийн бэлтгэл ажил 70 хувьтай явж байна. 

Олон улсын COP17 бага хуралд орон нутгийн иргэд хамгийн чухал оролцогчид байх учраас аймгуудаа 6 бүс болгон хувааж, сургалт өгсөн. Ингэснээр орон нутгийн 2000 гаруй оролцогчид олон улсын хуралд оролцох нь ээ. Малчид, эмэгтэйчүүд, залуучууд маань дуу хоолойгоо илэрхийлэх боломж бүрдлээ. 

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн Дэд сайд Б.Мөнхтамир: 

-Дүнжингарав, Нарантуул захын нээх, хаах цагийн хуваарьт өөрчлөлт орно. Автозам хаахгүй. Шаардлагатай тохиолдолд таталт хийгдэнэ. Монгол Улс 250 тэрбумаар олон улсын томоохон хурал зохион байгуулаад эргээд 1 их наядын хөрөнгө оруулалт татах зорилготой байгаа.  Европын хөрөнгө оруулалтын банкны амласан 200 сая евро гэхэд л 800 тэрбум төгрөг. Дэлхийн банк 100 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт ярьж байна.  Азийн дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтын банк тухайлбал урьдчилсан хэлэлцээгүйгээр ногоон дэд бүтэц татах үйл ажиллагаанд хөрөнгө оруулах саналаа ирүүлсэн. Монгол Улсад баригдах автозамуудад ногоон зам буюу амьтны гарц, тог цахилгааны нарны энергиэр авах замууд барих боломжийг судлаад явж байгаа. Энэ асуудлыг хурлын үеэр баталгаажуулж чадвал хөрөнгө оруулалт нэмэгдэнэ. 

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Гадаад хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга Д.Ариунтуяа: 

-COP17 олон улсын бага хуралд Монгол Улсын иргэн бүрийн оролцоо чухал. Зочдод сайхан сэтгэгдэл төрүүлэх нь хэлэлцээ хийхэд нэн чухал ач холбогдолтой юм.